Let op: dit artikel geeft een algemene, praktische toelichting en is geen juridisch advies. Of en hoe de wetgeving op uw organisatie van toepassing is, hangt af van uw specifieke situatie. Raadpleeg bij twijfel een jurist of de officiële informatie van de Rijksoverheid.
Wat is NIS2?
NIS2 is een Europese richtlijn die de cyberweerbaarheid van organisaties in de hele EU moet verhogen. Het is de opvolger van de eerste NIS-richtlijn, die alleen gold voor een beperkte groep vitale aanbieders. NIS2 is veel breder: het aantal sectoren is flink uitgebreid en er vallen veel meer organisaties onder, ook middelgrote bedrijven.
Een Europese richtlijn werkt niet rechtstreeks; elk land moet hem omzetten in nationale wetgeving. In Nederland gebeurt dat via de Cyberbeveiligingswet (Cbw). Die wet wordt ingevoerd ter vervanging van de huidige Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni). Omdat het wetgevingstraject en de bijbehorende regels nog in ontwikkeling zijn, is het verstandig de actuele stand van zaken te volgen via de overheid en uw brancheorganisatie.
Voor wie geldt de wet?
De wet maakt onderscheid tussen essentiële en belangrijke entiteiten. Welke categorie op u van toepassing is, hangt af van uw sector en de omvang van uw organisatie. Sectoren die onder NIS2 vallen zijn onder meer:
- energie, transport, drinkwater en afvalwater
- gezondheidszorg en bepaalde laboratoria
- digitale infrastructuur en aanbieders van ICT-diensten
- post- en koeriersdiensten, afvalbeheer
- productie van onder meer voedingsmiddelen, chemicaliën, machines en elektronica
- overheidsinstanties
In de regel gaat het om middelgrote en grote organisaties: vanaf ongeveer 50 medewerkers of een jaaromzet boven de 10 miljoen euro. Voor sommige soorten aanbieders geldt de wet ongeacht de omvang. Kleine bedrijven buiten deze sectoren vallen er dus meestal niet direct onder.
Wat moeten organisaties die eronder vallen doen?
De kern van de wet bestaat uit een aantal verplichtingen:
- Zorgplicht: passende technische en organisatorische maatregelen nemen om risico's te beheersen, zoals risicoanalyses, toegangsbeheer, MFA, back-ups, versleuteling en incidentrespons.
- Meldplicht: significante incidenten binnen korte termijn melden bij de toezichthouder of het CSIRT.
- Registratieplicht: organisaties moeten zich registreren, zodat de toezichthouder weet wie er onder de wet valt.
- Verantwoordelijkheid van het bestuur: de directie moet de maatregelen goedkeuren, toezien op de uitvoering en zelf voldoende kennis hebben van cyberrisico's.
- Ketenbeveiliging: ook de risico's bij leveranciers en dienstverleners moeten worden beheerst.
Waarom dit ook voor kleinere MKB-bedrijven relevant is
Dat laatste punt, ketenbeveiliging, is voor veel MKB-bedrijven het belangrijkst. Levert u diensten of producten aan een zorginstelling, een energiebedrijf, een gemeente of een producent die onder NIS2 valt? Dan moet die klant aantonen dat ook de risico's in zijn keten beheerst worden. U kunt dus vragen verwachten als:
- Gebruikt u multifactorauthenticatie op alle accounts?
- Hoe zijn uw back-ups geregeld en worden ze getest?
- Hoe snel meldt u een beveiligingsincident dat onze gegevens raakt?
- Worden uw systemen bijgewerkt en beveiligd met moderne endpointbeveiliging?
Ook contractuele afspraken over beveiliging, audits of vragenlijsten bij aanbestedingen worden steeds gebruikelijker. Wie die vragen goed kan beantwoorden, heeft een voorsprong op concurrenten die dat niet kunnen.
Praktische eerste stappen
1. Bepaal uw positie
Ga na of uw organisatie zelf onder de wet valt, of dat u vooral als leverancier te maken krijgt met eisen van klanten. Overheidswebsites bieden hiervoor hulpmiddelen en zelftests.
2. Breng uw ICT in kaart
Welke systemen, accounts, apparaten en clouddiensten gebruikt u? Waar staan belangrijke gegevens? Zonder overzicht is risicobeheer niet mogelijk.
3. Regel de basismaatregelen
Veel eisen sluiten aan bij gangbare goede praktijk: MFA, actuele updates, endpointbeveiliging met EDR, gescheiden back-ups, beheerde toegangsrechten en bewustwording bij medewerkers. Begin hiermee; het verlaagt uw risico direct.
4. Leg vast en oefen
Documenteer uw maatregelen en maak een eenvoudig incidentplan: wie doet wat als er iets misgaat, en wie moet er worden geïnformeerd? Oefen dit af en toe.
Hoe Spiredesk u helpt
Spiredesk, onderdeel van Computerdoc en sinds 2007 actief, helpt MKB-bedrijven om hun ICT-beveiliging aantoonbaar op orde te brengen. Via ICT-consultancy brengen we uw huidige situatie in kaart en maken we een praktisch verbeterplan. Met managed services en optionele 24/7-monitoring zorgen we dat maatregelen ook daadwerkelijk worden bijgehouden. Wij geven geen juridisch advies, maar helpen u wel bij de technische invulling en bij het beantwoorden van beveiligingsvragen van uw klanten. Neem contact op of bel 020 716 26 26 voor een kennismaking.
